Eindelijk is het zover: de basisleerstof GHOR is een feit. Onlangs is deze leerstof aangeboden aan de staatssecretaris. In de toelichting wordt aangegeven hoe de opleiding is ontstaan.  

Toelichting op de basismodulen

De organisatie van de rampenbestrijding in Nederland is de afgelopen jaren ingrijpend herzien. Deze ontwikkelingen leidden vanzelfsprekend ook tot wijzigingen in de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR). Hierdoor ontstond de noodzaak de opleidingen voor degenen die werkzaam zijn binnen de GHOR te vernieuwen.

In opdracht van de ministeries van BZK en VWS is door het Platform Opleiding, Onderwijs en Organisatie van de Universiteit Leiden (PLATO) geïnventariseerd welke opleidingsbehoeften er leefden bij functionarissen binnen de GHOR. Deze inventarisatie leidde tot een advies voor de toekomstige opleidingen GHOR. Het advies van PLATO werd onder auspiciën van de Raad van Regionaal Geneeskundig Functionarissen (RGF’en) nader uitgewerkt in een expertmeeting. Het resultaat hiervan was het ‘Advies eindtermen opleidingen functies operationele GHOR organisatie’. Als aanvulling op beide adviezen publiceerde de Raad van RGF’en de ‘Notitie basismodule GHOR’. Ook verscheen in januari 2002 de 'Landelijke GHOR-procedure' waarin het GHOR-proces ‘geneeskundige hulpverlening’ is beschreven.

Al deze documenten samen vormen het uitgangspunt voor het ontwikkelen van de opleidingen GHOR.

 

Voor alle binnen de GHOR onderscheiden functies, waarvoor een opleidingsbehoefte is vastgesteld, is bepaald welke opleidingen gevolgd moeten worden. In bijlage 1 vindt u een overzicht van deze functies. In het voorjaar van 2001 is het startsein gegeven voor het ontwikkelen van de opleidingen binnen een modulaire structuur (zie onderstaande tabel).

 

Basismodulen GHOR

Aanvullende modulen

Keuzemodulen

Specifieke modulen

 1. Organisatie van de GHOR

 2. GHOR-processen in de rampenbestrijding

 3. Operationele  organisatie en functiegroepen

1. Taken en procedures  voor functies

2. Informatie en registratie

3. Verbindingen en communicatiemiddelen

4. Medisch handelen bij calamiteiten

1. Juridische aspecten in de medische praktijk

2. Intern leiderschap

3.Psychosociale hulpverlening

Bijvoorbeeld:

bullet

Commandant van Dienst Geneeskundig

bullet

Officier van Dienst Geneeskundig

 Tabel 1. De modulaire opleidingsstructuur.

 

Alle functionarissen die werkzaam zijn binnen de GHOR zijn verplicht tot deelname aan de basismodulen GHOR. Daarnaast bestaat de mogelijkheid aanvullende -, keuze- en specifieke modulen te volgen over bepaalde onderwerpen (bijvoorbeeld juridische aspecten) of voor specifieke functies (bijvoorbeeld Commandant van Dienst-Geneeskundig).

In de basisleerstof GHOR wordt de leerstof voor de basismodulen GHOR aangereikt. De opleidingen GHOR, in het bijzonder de basismodulen, moeten de basis leggen voor een eenduidige opvatting over de organisatie van de GHOR en de landelijk te gebruiken terminologie, procedures en protocollen.

Met de middelen voor geneeskundige hulpverlening uit de eigen regio kan immers niet in alle gevallen worden volstaan. Vooral bij grote ongevallen op voor de hulpverleningsdiensten ongunstige tijdstippen, moet een beroep worden gedaan op bijstand uit andere regio’s. Het is daarom noodzakelijk dat functionarissen binnen de GHOR in het kader van interregionale samenwerking éénzelfde taal spreken en volgens dezelfde doctrine werken. Uitwisselbaarheid en vergelijkbaarheid van functionarissen zijn immers onontbeerlijk voor een goede samenwerking.

Het basisboek bestaat uit drie delen:

bullet

Basismodule 1 Organisatie van de GHOR;

bullet

Basismodule 2 GHOR-processen in de rampenbestrijding;

bullet

Basismodule 3 Operationele organisatie en functiegroepen.

De term Basismodule wordt afgekort tot BG (voluit Basismodule GHOR).

Rampenbestrijding is altijd een multidisciplinaire aangelegenheid. Vele partners spelen mee op het terrein van de ramp. Voor de GHOR is dit nog eens extra gecompliceerd doordat de GHOR-organisatie zelf uit verschillende ketenpartners bestaat. In BG 1 staan we stil bij de organisatie van de GHOR en het complexe veld van samenwerkingsverbanden. Samenwerking met de partners binnen de geneeskundige hulpverlening enerzijds en politie en brandweer anderzijds ligt voor de hand. Er wordt echter ook samengewerkt met gemeentelijke, provinciale en landelijke overheden, milieudiensten, Rijkswaterstaat, waterschappen, Kustwacht, en het Openbaar Ministerie. Daarnaast zijn er ook nog de nodige koepelorganisaties die een rol spelen bij de hulpverlening.

Ook wordt ingegaan op de bestuurlijke inbedding en aansturing van de GHOR binnen de rampenbestrijding. In BG 1 komt aan de orde welke wet- en regelgeving geldt voor de GHOR en voor zover relevant de rampenbestrijding in zijn geheel.

De eerste basismodule wordt afgesloten met een bespreking van de leidraden Maatramp en Operationele prestaties. Deze leidraden samen dienen als hulpmiddel in de voorbereidingsfase van de rampenbestrijding. Toepassing van deze leidraden levert informatie op voor beleidsmakers over de behoefte aan mensen en middelen in een regio uitgaand van een bepaalde kans op verschillende typen rampen en een inschatting van de hulpbehoefte.

 

In BG 2 ‘De GHOR-processen in de rampenbestrijding’ schetsen we eerst de processen die binnen de rampenbestrijding door de verschillende operationele diensten worden uitgevoerd bij de bestrijding en hulpverlening. Vervolgens richten we ons op de processen waarvoor de GHOR eindverantwoordelijk is.

bullet

Geneeskundige hulpverlening-somatisch;

Het uitgangspunt van de GHOR is dat het slachtoffer en de kwaliteit van de geneeskundige hulpverlening aan het slachtoffer centraal staan. Een goede kwaliteit van de hulpverlening moet onder alle omstandigheden zijn gewaarborgd. Binnen de GHOR is gekozen voor het opbouwen van de hulpverlening vanuit de dagelijkse zorg. Dit sluit goed aan op de dagelijkse praktijk en is voor alle hulpverleners herkenbaar en bekend. De GHOR –keten omvat overigens zowel het terrein van de dagelijkse spoedeisende medische hulpverlening (SMH) als de geneeskundige hulpverlening bij rampen (GHR). Kort samengevat: GHOR = SMH + GHR.

bullet

Geneeskundige hulpverlening-psychosociaal;

Aan de orde komt de psychosociale problematiek van de getroffenen en de wijze waarop hier door de psychosociale hulpverlening wordt gereageerd. Ook wordt de organisatie van de psychosociale zorg beschrevenen.

bullet

Preventieve Openbare Gezondheidszorg.

De Preventieve Openbare Gezondheidszorg heeft als doel de noodzaak van de traumazorg te minimaliseren. Dit gebeurt door advisering bij risicobeleid. Bijvoorbeeld advisering over vergunningseisen en de vergunningverlening aan risicovolle objecten en activiteiten. De risicocommunicatie, waarmee via beïnvloeding van het gedrag van gedupeerden  wordt geprobeerd erger te voorkomen hangt hiermee samen. Daarnaast richt de POG zich op het voorkomen en beperken van verspreiding van nucleaire, biologische of chemische stoffen via voedsel, drinkwater en leefomgeving.

De basismodule wordt afgesloten met de organisatie van de nazorg.

 

In basismodule 3 komt een aantal zaken rond het functioneren in de operationele GHOR-organisatie aan bod.

bullet

Leiding en coördinatie; we gaan in op kenmerken van een crisis en de behoefte aan aansturing. Ook wordt kort ingegaan op het werken onder druk.

bullet

Informatieverwerking. We gaan in op vragen als: Hoe wordt informatie geregistreerd en overgedragen? Hoe worden opdrachten verstrekt? Op welke wijze kan gerapporteerd worden?

bullet

Communicatie en verbindingen: Wat is de rol van de alarmcentrale? Welke communicatiemiddelen kunnen worden ingezet? Over welke verbindingen kan de GHOR beschikken? Hoe zijn de verbindingen geregeld bij grootschalig optreden?

Verder wordt aandacht besteed aan de eigen veiligheid van de hulpverleners en de wijze waarop de ‘continuïteit van zorg’ geregeld is. Daarmee bedoelt men de mate waarin aan de zorgvraag in de reguliere zorg tegemoet gekomen kan worden bij zware ongevallen en rampen en in de reguliere zorg.

Basismodule 3 wordt afgesloten met een beschrijving van de taken van de verschillende functiegroepen in de GHOR. Een ‘functiegroep’ is een cluster van verwante functies. Er worden vier functiegroepen onderscheiden:

bullet

multidisciplinair management;

bullet

medisch transport en transportondersteuning;

bullet

medisch handelen (curatief);

bullet

psychosociale hulpverlening.

 

Leesaanwijzing

In het dagelijks taalgebruik worden de begrippen ramp, zwaar ongeval, calamiteit en incident door elkaar gebruikt, waarbij vooral de schaalgrootte van een gebeurtenis bepaalt welke term wordt gebruikt. In de basismodulen wordt ten behoeve van de leesbaarheid zoveel mogelijk het woord ramp gebruikt. Met uitzondering van het hoofdstuk over wet- en regelgeving.

Er bestaat landelijk nog geen overeenkomst over de terminologie waarvan gebruik wordt gemaakt in de GHOR. In de basismodulen wordt zoveel mogelijk de terminologie aangehouden die ook gebruikt wordt in het ‘Advies Expertmeeting eindtermen operationele functies GHOR organisatie’, de ‘Notitie basismodule GHOR’, de ‘Landelijke Procedure GHOR’, De leidraden Maatramp en Operationele Prestaties en de publicaties van het Overleg Psychosociale Rampenopvang Nederland (OPRON).

bullet

  noot: Daar waar staat hij, leest u ook zij.

 

 

BZK: Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. 

VWS: Volksgezondheid, Welzijn en Sport

De functie van de RGF binnen de GHOR is vergelijkbaar met die van de Regionaal  Commandant Brandweer en Korpschef Politie

 

Up
Home
Advies
Nieuws
Commentaar